Theo giáo viên, việc từng tham dự các kỳ thi quốc tế như IELTS, SAT có khả năng giúp thí sinh xử lý đề tiếng Anh thi tốt nghiệp THPT tốt hơn nhưng không là yếu tố quyết định điểm cao.
Thí sinh sau giờ thi môn tự chọn trưa 12.6 tại Trường THCS Lê Quý Đôn (P.Xuân Hòa)
ẢNH: NGỌC LONG
Trưa nay 12.6, khoảng 1,2 triệu thí sinh trên cả nước chính thức hoàn thành các môn thi tự chọn, trong đó có tiếng Anh. Trao đổi với Thanh Niên trước cổng trường thi, nhiều thí sinh TP.HCM cho biết nhờ từng ôn luyện IELTS và SAT từ trước, các bạn đã có thể làm bài một cách hiệu quả và nhanh chóng hơn, dù nhận định khó vươn tới mốc điểm tuyệt đối. Thực tế này đặt ra vấn đề, liệu IELTS, SAT có là “chìa khóa” giúp thí sinh thi tiếng Anh tốt hơn?
Đề thi tốt nghiệp THPT thay đổi tích cực
Trao đổi với Thanh Niên, thạc sĩ Đinh Huỳnh Quế Dung, Phó phòng Đào tạo hệ thống trung tâm Vietop English, nhận định nếu so với năm 2025, đề tiếng Anh thi tốt nghiệp THPT năm nay “có xu hướng dễ đọc hơn về mặt ngôn ngữ”. Bởi, theo công cụ đánh giá văn bản của tổ chức Pearson, đề năm nay tuy dài hơn khoảng 100 từ nhưng mức độ ngôn ngữ lại thấp hơn, khi đề năm nay rơi vào khoảng B2 còn năm ngoái là B2+.
“Các chỉ số độ dễ đọc cũng cho thấy sự khác biệt khá rõ. Điểm trung bình của đề 2025 (mã đề 1105) là khoảng 14.7, tức gần mức đọc của sinh viên năm 2, 3 ĐH theo hệ Mỹ trong khi đề 2026 (mã đề 1128) vào khoảng 11.0, gần mức độ lớp 11 của THPT. Đồng nghĩa, đề 2025 có câu và từ vựng nâng cao hơn, còn đề 2026 gần hơn với trình độ đọc cuối cấp phổ thông”, cô Dung chia sẻ.
Tuy nhiên, nữ chuyên gia nhấn mạnh “dễ đọc hơn không có nghĩa là chắc chắn dễ lấy điểm hơn”. Đó là vì đề năm nay vẫn có những câu cần suy luận, paraphrase (diễn đạt lại) và đáp án gây nhiễu. Điểm khác là độ khó không nằm quá nhiều ở việc văn bản quá học thuật, mà nằm ở khả năng hiểu đúng ý, nhận diện mối liên kết giữa các câu, cũng như chọn câu chính xác giữa những đáp án nghe có vẻ đúng nhưng lệch nghĩa.
Nếu nhìn từ góc độ khảo thí, điều đầu tiên cần xem xét là validity, tức bài thi có đang đánh giá đúng năng lực mà nó muốn đánh giá hay không. Với đề năm nay, có thể thấy bài thi đang ngày càng đi theo hướng tích cực hơn: không chỉ kiểm tra kiến thức ngữ pháp hay từ vựng rời rạc, mà đánh giá khả năng sử dụng ngôn ngữ trong ngữ cảnh cũng như khả năng tư duy, theo thạc sĩ Dung.
Đề thi tiếng Anh tốt nghiệp THPT 2026: Bớt ‘gây choáng’ từ vựng nhưng coi chừng ‘bẫy ngầm’
“Từ vựng và ngữ pháp vẫn quan trọng với đề năm nay, nhưng chúng không xuất hiện nhiều dưới dạng học thuộc công thức, cụm từ là chọn được. Như ở bài môi trường, thí sinh không chỉ cần biết forgone nghĩa là given up (bỏ cuộc), mà phải hiểu tất cả lập luận về opportunity cost (chi phí cơ hội). Hay ở bài laptop, các câu không chỉ hỏi từ đơn mà còn hỏi thái độ tác giả, câu paraphrase và ví dụ minh họa cho khái niệm chung”, cô Dung nhận định.
“Đề năm nay không dễ đạt điểm tuyệt đối”, nữ thạc sĩ nhấn mạnh.
Thí sinh thi IELTS vẫn có thể gặp khó
Cũng theo cô Dung, một số bài đọc đề thi tốt nghiệp THPT có nội dung khá gần với đề thi IELTS, khi đưa vào những chủ đề xã hội và học thuật nhẹ nhàng, nhiều paraphrase và nhiều câu hỏi suy luận, câu hỏi về ý chính, thái độ tác giả… Song, hai bài thi có độ khó khác nhau.
“Kỹ năng đọc ở bài thi IELTS thường sẽ khó hơn ở độ dài văn bản (ba văn bản, mỗi văn bản khoảng 900 từ trong một giờ), lượng thông tin cần xử lý và sự đa dạng câu hỏi. Còn đề thi tốt nghiệp THPT khó ở áp lực thời gian, tính chính xác của từng lựa chọn và khả năng loại trừ nhanh trong 50 phút, nhưng tổng số từ ở tất cả bài đọc chỉ khoảng 1.100 từ”, cô nói.
Tuy nhiên, cô Dung nhận định: “Những bạn từng học IELTS có thể có lợi thế nhất định khi làm bài thi tốt nghiệp THPT, bởi bài thi đọc, viết của IELTS rèn khá nhiều kỹ năng nền mà đề tiếng Anh năm nay cũng kiểm tra”.
Ví dụ với dạng bài sắp xếp lại câu để tạo thành đoạn văn hoàn chỉnh, thí sinh cần hiểu cách triển khai ý, nhận diện câu chủ đề, câu giải thích, ví dụ, kết luận, từ nối, những yếu tố tham chiếu như this, it, they. Đây là những kỹ năng quan trọng ở bài thi viết IELTS vì người học phải biết tổ chức ý tưởng và liên kết câu sao cho logic.
Còn ở phần đọc hiểu và chọn đáp án, thí sinh cũng cần nhiều kỹ năng quen thuộc với người ôn IELTS, như đoán nghĩa của từ trong ngữ cảnh, xác định đối tượng được thay thế bởi đại từ, xử lý câu hỏi nhiều lựa chọn, nhận diện paraphrase, chọn đúng collocation (kết hợp từ) và hiểu quan hệ logic giữa các ý.
Bên cạnh đó, các chủ đề trong bài đọc đề tiếng Anh năm nay khá gần với các chủ đề thường gặp trong IELTS, đơn cử như môi trường, giáo dục, công nghệ, kinh tế hay đời sống xã hội. Điều này cũng có thể giúp người học IELTS dễ tiếp cận văn bản hơn, vì các bạn thường đã có vốn từ và kiến thức nền liên quan đến những chủ đề này.
“Vì vậy, những bạn đã học IELTS bài bản có thể xử lý nhiều phần của đề thi tốt hơn, không phải vì đề THPT giống hệt IELTS, mà vì hai bài thi đòi hỏi một số kỹ năng đọc hiểu và xử lý ngôn ngữ học thuật tương tự nhau”, cô Dung phân tích.
“Tuy nhiên, cần nói rõ lợi thế này không áp dụng cho tất cả các dạng bài. Một số dạng như sắp xếp hội thoại, sắp xếp câu trong thư và email, hoặc chọn câu phù hợp để điền vào đoạn văn không phải là dạng được kiểm tra trực tiếp trong đề IELTS học thuật. Vì lẽ đó, thí sinh có học IELTS vẫn có thể gặp khó nếu chưa quen với định dạng của đề thi tốt nghiệp THPT”, thạc sĩ Dung nhấn mạnh.
Từng đạt IELTS 8.0 (kỹ năng đọc 9.0) và SAT 1.540 (kỹ năng đọc-hiểu 750), Nguyễn Hiếu Nhân, sinh viên ngành ngôn ngữ Anh Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn (ĐH Quốc gia TP.HCM) đồng thời là thủ khoa đầu vào trường này theo phương thức xét tuyển bằng điểm V-ACT năm 2025, cho rằng đề tiếng Anh không khó nếu thí sinh từng ôn qua IELTS và SAT, vốn là những kỳ thi cũng yêu cầu nhiều năm “khổ luyện” nếu muốn đạt mức điểm tốt.
“Các bạn hoàn toàn có thể làm được trên 9 điểm nếu đạt từ 8.5-9.0 kỹ năng đọc IELTS hay từ 700 kỹ năng đọc-hiểu SAT trở lên. Với những trường hợp chỉ ôn chương trình phổ thông ở trên lớp kết hợp học thêm ở ngoài, các bạn có thể đạt điểm từ 8,5 trở lên, dù có thể không cao bằng những bạn có học IELTS hay SAT”, nam sinh cũng đang là gia sư môn tiếng Anh chia sẻ.
Thí sinh TP.HCM trong ngày làm thủ tục dự thi tốt nghiệp THPT 2026 tại điểm thi Trường THPT Ngô Quyền (P.Tân Hưng)
ẢNH: NGỌC LONG
Đồng tình với cô Dung, Nhân cho rằng đề tiếng Anh năm nay đã có nhiều đổi mới tích cực, đáng chú ý là ở những bài đọc đưa vào đề. Bởi với đề năm ngoái, nam sinh nói “khá hoảng” khi đọc đề vì ngữ liệu “chưa được tự nhiên”, một phần vì trong đề xuất hiện những từ ngữ, cấu trúc khó hiểu. Còn ở đề năm nay Nhân nói văn phong tự nhiên hơn nhiều, thí sinh thậm chí có thể học hỏi thêm các cấu trúc câu trong đề để nâng cao kỹ năng viết.
“Nhiều câu trong đề cũng yêu cầu suy luận tốt mới có thể chinh phục được, dành cho những bạn khá giỏi chứ không thể chỉ dùng mẹo hay từ vựng là chọn đúng đáp án. Các đề thi cũng có câu idiom (thành ngữ) để chặn điểm 10″, nam sinh phân tích.
Đề tiếng Anh không đánh đố thí sinh
Thầy Lê Văn Thương, Tổ trưởng tổ Ngoại ngữ Trường THPT Kiên Lương (X.Kiên Lương) nhận định đề tiếng Anh năm nay tương đương năm trước. “Điểm nổi bật đề thi năm nay là không đánh đố học sinh, song độ ‘nhiễu’ trong các phương án trắc nghiệm ở phần đọc hiểu tinh tế và đòi hỏi tư duy sâu hơn. Phần lớn các câu hỏi đều được đặt vào các ngữ cảnh giao tiếp và văn bản cụ thể”, thầy lý giải.
Thầy Thương cho rằng điểm khó của đề nằm ở ý nghĩa của từ vựng. “Đề kiểm tra khả năng hiểu từ vựng trong ngữ cảnh, nhất là định nghĩa khác của từ quen thuộc. Chẳng hạn như từ instrumental, học sinh thường hiểu theo nghĩa liên quan đến âm nhạc. Nhưng trong bài thi, từ này có thể được hiểu theo nghĩa ‘quan trọng’. Ngoài ra, từ vựng bài đọc nằm ở cấp độ cao hơn mức B1 (theo CEFR – PV)”, thầy nhận xét.
Với độ khó này, thầy Thương nhận định mức trung bình sẽ rơi vào khoảng 5-6. “Nhóm đạt mức điểm này tập trung những em chọn thi tiếng Anh để xét tốt nghiệp, không chọn tổ hợp xét vào các trường ĐH. Song, đỉnh phổ điểm 5-6 sẽ góp phần khuyến khích học sinh những năm sau tham gia đăng ký thi tiếng Anh nhiều hơn”, thầy nhấn mạnh.
Thầy Thương cũng nhận xét các phổ điểm còn lại phân hóa khá tốt năng lực tiếng Anh của thí sinh. Và nếu các bạn tự tích lũy kiến thức qua quá trình luyện thi những chứng chỉ tiếng Anh như SAT, IELTS song song với ôn tập trên lớp thì hoàn toàn có thể đạt điểm từ 8,5 trở lên. Bởi, những thí sinh này đã được tiếp xúc với nhiều chủ đề và hoàn toàn có thể sử dụng để hiểu câu hỏi trong đề thi tiếng Anh, thầy phân tích.
Thầy Thương cho biết thêm số thí sinh đạt điểm 10 có thể cao hơn năm ngoái, nhưng không dễ có “mưa điểm 10”. Lý do để đạt điểm tuyệt đối, thí sinh phải có khả năng phân tích tốt, mức độ tư duy cao ngoài kiến thức và kỹ năng ngôn ngữ giỏi.
📌 Bài viết này được đóng góp bởi người dùng và bản quyền thuộc về người dùng đã xây dựng bài viết. Bản quyền thuộc về tác giả gốc và chỉ dùng cho mục đích học tập và giao tiếp. Nếu có bất kỳ vi phạm nào, vui lòng liên hệ với chúng tôi để xóa nó.
